1ste
Werkconferentie Initiatieven voor Duurzaamheid Zeeland
30
januari 2003, Zeeuwse Bibliotheek, Middelburg
Opening
Rita de Ligt-van der Zee heet iedereen namens het IVN
Consulentschap Zeeland, de provincie Zeeland en het IPP hartelijk welkom bij de
eerste werkconferentie Initiatieven voor duurzaamheid in Zeeland. Doel is het
creëren van een ontmoeting tussen burgers en locale politici voor een duurzame
provincie. Rita de Ligt spreekt de hoop uit dat er aan het eind van de
bijeenkomst er naar schatting zo’n 20 initiatieven voor Duurzaamheid in
Zeeland liggen!
Uitleg over ontstaan en organisatie Initiatieven voor
Duurzaamheid: project maakt deel van het project Leren voor duurzaamheid.
Inmiddels doen tien provincies mee. In Zeeland is de projectleiding in handen
van het IVN Consulentschap Zeeland (projectleider Onno Bakker). De begeleidende
provinciale werkgroep bestaat uit vertegenwoordigers van o.a. gemeenten, Kamer
van Koophandel, Zeeuwse Milieu Federatie en de Hogeschool Zeeland. Aangegeven
wordt dat het IVN consulentschap, maar ook de ZMF, het COS, SLZ, SCOOP, NME-centra, de lokale agenda 21 groepen, de
wereldwinkels, buurthuizen e.d. kunnen helpen om een initiatief om te zetten in
een concreet plan.
Rita de Ligt geeft aan dat dit project gaat over de directe
betrokkenheid bij de eigen leefomgeving, maar ook die van een ander, nu maar ook
die van de toekomst. De Commissaris van de Koningin de heer van Gelder (afwezig
in verband met de herdenking van de ramp in Engeland), heeft in een email
aangegeven dat het van groot belang is dat er signalen vanuit de samenleving
komen die de afstandelijke opstelling van de politiek t.o.v. duurzaamheid
kritiseren. Hij heeft zich altijd laten inspireren door het begrip
rentmeesterschap, een begrip dat overeenkomt met het begrip duurzaamheid.Hij
draagt het eerste initiatief voor deze werkconferentie “Het op duurzaamheid toetsen van de provinciale
verkiezingsprogramma’s”. Gevraagd
wordt wie dit initiatief wil adopteren.
Toelichting project Initiatieven voor Duurzaamheid
Eisse Kalk (IPP) geeft uitleg over Initiatieven voor
duurzaamheid. Hij geeft aan dat Initiatieven voor duurzaamheid in een aantal
andere provincies al tot concrete plannen hebben geleid en dat hij verwacht dat
dit ook in Zeeland zal gebeuren. Het is de bedoeling dat burgers en raadsleden
(duale stelsel) nieuwe ideeën uitwerken voor een duurzame eigen omgeving. Het
gaat daarbij niet alleen om ideeën, maar vooral wie het initiatief verder
uitwerkt (“initiatief” zoekt “nemer”). Belangrijk is dat de
initiatiefnemers daarvoor steun verkrijgen bij andere partijen. De bedoeling is
dat de initiatieven in een kleine zes maanden leiden tot een uitgewerkt plan.
Deze uitgewerkte plannen worden dan op een tweede werkconferentie gepresenteerd.
In de tussenliggende periode worden een aantal bijeenkomsten gepland, waarbij de
initiatiefnemers de voortgang en ervaringen met elkaar kunnen uitwisselen.
Presentatie uitkomsten Opiniewijzer
Pieter Sturm (IPP) geeft de uitkomsten van de Opiniewijzer,
die medio november verspreid is via huis-aan-huis-bladen, verschillende websites
en openbare gelegenheden.
De Opiniewijzer is in totaal door 442 personen ingevuld (269 schriftelijk + 173 via internet). Zeeland neemt met dit aantal een tussenpositie in: er zijn hier relatief en absoluut minder respondenten dan in de twee andere ‘plattelandsprovincies’ (Drenthe en Flevoland), maar relatief veel meer dan in de ‘stadsprovincies’ Utrecht en Zuid-Holland. Het aantal ingestuurde Opiniewijzer per gemeente is Borsele 16, Goes 70, Hulst 30, Kapelle 11, Middelburg 60, Noord-Beveland 6, Reimerswaal 5, Schouwen-Duiveland 36 en Sluis 18, Terneuzen 36, Tholen 10, Veere 25 en Vlissingen 41.
Ruim 82 % van de invullers woont langer dan 10 jaar in de
provincie.
Oververtegenwoordigd zijn middelbaar en hoger opgeleiden.
De verdeling naar geslacht is mannen 49%, vrouwen 51%.
In de Opiniewijzer is gevraagd aan te geven: welk(e) onderwerp(en) men belangrijk
vond; wie het initiatief zou moeten nemen; en of men zelf mee zou willen werken
aan een initiatief op dat gebied. De onderwerpen waren verdeeld over de thema
“Bouwen, wonen & mobiliteit”, Natuur & milieu”, Produceren &
consumeren” en “Samenleving & Participatie”. De uitkomsten van
onderwerpen die de invullers zeer belangrijk vonden én waaraan men zelf zou
willen meewerken:
|
Bouwen, wonen
& mobiliteit |
Natuur &
milieu |
Produceren &
consumeren |
Samenleving &
Participatie |
|
1.
Duurzame nieuwbouw
(78%) |
1.
Milieuvriendelijk buurtbeheer (54%) |
1. Biologische
landbouw stimuleren (65%) |
1. Actief zijn in dorp of wijk (64%) |
|
2.
Afval beperken
(83%) |
2.
Bescherming
planten en dieren (66%) |
2. Duurzaam
ondernemen (82%) |
2. Bevorderen
jongerenparticipatie (62%) |
|
3. Zwerfvuil aanpakken (84 %) |
3.
Recreatie dicht
bij huis (56%) |
3.
Bedrijfsterreinen duurzaam maken (77%) |
3. Internationale samenwerking (30%) |
|
4. Energie besparen (73%) |
4.
Groene energie
stimuleren (71%) |
4.
Kringloopprojecten (71%) |
|
|
5. Bewuster omgaan met water (77%) |
5.
Energiebesparing
(76%) |
5. Gebruik
duurzame producten (69%) |
|
|
6. Fietsgebruik stimuleren (84%) |
Agrarisch landschapsbeheer (66%) |
6. Gebruik ‘eerlijke’ producten 3e wereld (72%) |
|
|
7. Minder autorijden (56%) |
|
|
|
|
|
|
|
|
Zelf meewerken aan |
Zelf meewerken aan |
Zelf meewerken aan |
Zelf meewerken aan |
|
1. Afval beperken
(47%) |
1. Bescherming planten en dieren (26%) |
1. Gebruik eerlijke producten (26%) |
1. Actief zijn in dorp of wijk (22%) |
|
2. Bewuster omgaan met water (40%) |
2.
Milieuvriendelijk buurtbeheer (23%) |
2.
Kringloopprojecten (24%) |
|
|
3. Fietsgebruik
stimuleren (38%) |
|
3. Biologische landbouw stimuleren (23%) |
|
Alle onderwerpen worden door meer dan 50% van de respondenten als (zeer) belangrijk beschouwd. Uitzondering is internationale samenwerking (30%).
Zeeuwse Top 5 van
onderwerpen die belangrijk gevonden worden:
1.
Aanpak zwerfvuil
2.
Afval beperken
3.
Fietsgebruik
stimuleren
4.
Duurzaam ondernemen
5.
Bewuster omgaan met
water & bedrijfsterreinen duurzaam maken
Top 5 van wat wil
men zelf doen:
1.
Afval beperken
2.
Bewuster omgaan met
water
3.
Fietsgebruik
stimuleren
4.
Bescherming planten
en dieren & producten 3e wereld
5.
Kringloopprojecten
Aantal suggesties
door respondenten:
1. Behoud of
verbetering openbaar vervoer
2. Geef groepen
bewoners of dorpsraden meer verantwoordelijkheid voor kwaliteit woonomgeving
3. Minder
horizonvervuiling (windmolens) en minder lichtvervuiling (bedrijven, ‘s
nachts)
4. Een netwerk van wandelpaden in Zeeland
·
Leo de Visser: is al ruim 20
jaar biologisch dynamische tuinder. Moeilijke start, maar nu gaat het goed.
Problemen vooral bij afzet. Hij geeft aan dat de Duitse consument meer bio
producten koopt dan in Nederland.
·
Erik Opdam/Novioconsult: heeft
Masterclasss Schouwen Duiveland begeleidt. Goed voorbeeld hoe gemeente de
patstelling tussen burgers en gemeente doorbroken heeft. De initiatieven moeten
passen binnen gemeentelijk beleid. Concrete initiatieven zijn: project duurzaam
bouwen Zierikzee en; project volledige overschakeling op duurzame energie; en
project duurzaam recreëren.
·
Piet Huijsse/St. Mens, milieu en
werk: heeft sinds 1996 diverse initiatieven op gebied zwerfvuil met gemeente en
burgers ontwikkeld. Hij geeft aan dat het vooral een mentaliteitskwestie is.
Projecten worden uitgevoerd met kinderen groep 5-8. Succes door
doorzettingsvermogen en vasthoudendheid.
·
Gabriele Coppoolse/Camping Ons
Buiten Oostkapelle geeft aan op welke wijze de bezoekers op een duurzame wijze
kunnen recreëren, zonder dat de gasten daar al teveel van merken (bijv. gebruik
grijs water, zonnecollectoren, lichtsensoren). Belangrijk is goed te
communiceren met de gasten. Camping Ons Buiten heeft ook gouden milieubarometer
gewonnen. Gasten kiezen voor kwaliteit.
Toespraak
A.G.L. Poppelaars, gedeputeerde Milieu en water Provincie
Zeeland, geeft belang project aan en geeft als voorbeeld hoe hij in zijn eigen
woonomgeving probeert dit te realiseren.
De
heer Poppelaars geeft aan dat de voorkeur die door veel mensen werd aangegeven
In
de Opiniewijzer overeenstemt met zijn eigen antwoorden. Hij vindt de uitkomsten
logisch en noemt daarbij als voorbeeld de ergernis die zwerfvuil oplevert. Hij
stelt dat een belangrijke voorwaarde voor het slagen van onze inspanningen ten
gunste van het milieu een goede samenwerking zijn en geeft aan dat de provincie
dan wel op één lijn met de gemeente moet zitten. En datzelfde geldt voor de
gemeenten zelf richting haar inwoners. Zonder de inzet van de burgers komen ook
de gemeenten niet ver. De heer Poppelaars geeft aan dat goede initiatieven
kunnen rekenen op de steun van de provincie (en rijk) en daagt iedereen uit om
met kansrijke projecten te komen.
Burgers en bestuurders praten over duurzaamheid in de eigen gemeente. Hieronder volgt een opsomming van (nieuwe) duurzame initiatieven die de initiatiefnemer samen met ondersteuners (vermeldt tussen haakjes) het initiatief verder gaat uitwerken. Op 27 februari is voor de initiatiefnemers een volgende bijeenkomst gepland. Mochten genoemde namen onjuist zijn dan graag doorgeven aan Onno Bakker (06 520 44729 of onnobakker@zeelandnet.nl)
GROEP 1/7 Goes + Overig Zuid Beveland o.l.v. Brigit
Kuypers
GROEP 2 Middelburg I o.l.v. Pieter Aussems
GROEP 3 Middelburg II o.l.v. Conny Buijs
GROEP 4 Vlissingen/Walcheren o.l.v. Karel Leeftink
GROEP 5/6 Zeeuws Vlaanderen Oost/West
GROEP 8 Schouwen Duiveland o.l.v. Rita de Ligt-van
der Zee
· De bedoeling is dat de initiatiefnemers in de komende weken het uitgereikte projectformulier –voor zover mogelijk- invullen.
·
Voor de initiatiefnemers wordt op donderdag 27
februari een volgende bijeenkomst gehouden. Start om 17.30, einde 19.30,
locatie Dienst Milieu en water, Provincie Zeeland, Het Groene Woud 1.
·
De ondersteuners worden in principe door de
initiatiefnemers benaderd.
·
Na deze eerste bijeenkomst worden nog 1 à 2 bijeenkomsten
gehouden om de initiatieven in een projectplan om te zetten
·
Medio juni is de 2de Werkconferentie gepland. Op
deze bijeenkomst worden alle plannen gepresenteerd. Hiervoor wordt iedereen die
belangstelling heeft uitgenodigd. Locatie en datum worden nog bekend gemaakt.
Eisse Kalk dankt alle aanwezige voor hun komst en bijdragen
en geeft aan dat hij veel vertrouwen heeft dat de verschillende initiatieven ij
de komende weken en maanden vereer uitgewerkt zullen worden.
·
Projectleider Initiatieven voor
Duurzaamheid: Onno Bakker (IVN Consulentschap Zeeland) 06 52 04 47 29 of 0113
211675, email onnobakker@zeelandnet.nl
·
Secretariaat IVN Consulentschap
Zeeland tel 0113 211675, Postbus 334, 4460 AS Goes
10 februari 2003
Onno Bakker
Projectleider Initiatieven voor
Duurzaamheid
IVN Consulentschap Zeeland