Verslag workshop ‘de Balans’
19 juni 2008, De Zeeuwse Stromen, Schouwen Duiveland
28 deelnemers, 09:30 - 17:00
1. De ochtend: wat is ‘de Balans’ en wanneer wordt het interessant?
De workshop start met een inleiding van projectleider Jan Harman van den Hamer (Partitio architecten) over ontstaansgeschiedenis en actuele stand van zaken. Zie meegestuurde powerpoint presentatie. Daarna volgt een serie korte interviews met direct betrokkenen, gevolgd door een informatieve discussie. Vervolgens krijgen de deelnemers de vraag voorgelegd: wanneer wordt De Balans interessant voor u? De lunch wordt benut met een excursie naar het Balans gebied.
Motivatie en context
De drie initiatiefnemers vertellen over hun motivatie.
Voor John Elenbaas is ‘de Balans’ de verwezenlijking van zijn passie: theater. En dan niet theater als doel op zich, maar als middel tot permanent leren.
Jan Gaanderse ziet zijn huiskavel aanzienlijk kleiner worden door de aanstaande rondweg. Daarbij heeft hij geen bedrijfsopvolging. Dat bracht hem tot een zoektocht naar wat hij met z'n percelen zou kunnen doen, met de ambitie iets grootsers te realiseren dan het standaard inrichtingsverhaal van bijvoorbeeld Staatsbosbeheer.
Hans Lemkes tenslotte is er van overtuigd dat de fysieke en functionele inrichting van dit deel van het eiland veel spannender kan dan wat het nu is. Er moet een omgeving gecreëerd worden die creatief en innovatief is. De kweek van varens biedt een prachtige metafoor voor de leerprocessen die ‘de Balans’ wil ondersteunen.
Enkele direct betrokkenen lichten toe waarom ze ‘de Balans’ te steunen:
Antoine de Ceuster, Zeeuwland (lid Stuurgroep de Balans), ziet de centrale thema's van ‘de Balans’ (wonen, werken en leren) ook terugkomen als centrale thema's in het ondernemingsplan van Zeeuwland. Hij zou deze thema's in ‘de Balans’ graag verder uitgewerkt zien, bijvoorbeeld aan de hand van het thema Water.
Mariella Schenk, gemeente Schouwen Duiveland, ziet vooral mogelijkheden om ‘de Balans’ als entree van het eiland te profileren. ‘de Balans’ past goed binnen het Voorontwerp Bestemmingsplan Buitengebied van de gemeente.
M. Kral, provincie, ziet in ‘de Balans’ bij uitstek een project om het provinciale project Nieuwe Verbindingen inhoud te geven. Voorwaarde is wel dat de Balans zo langzamerhand een concrete invulling gaat krijgen.
Henk Bezemer, Rabobank, ziet in ‘de Balans’ nieuwe functies voor de terugtredende agrarische sector.
Mathieu Wagemans, Innovatienetwerk (lid Stuurgroep De Balans), ziet ‘de Balans’ als een mogelijk interessante casus voor het realiseren van nieuwe verbindingen (institutioneel, financieel, inhoudelijk), zowel binnen ‘de Balans’ als tussen de Balans en de overige stakeholders. Inovatienetwerk ziet er een pilot in die plattelandsontwikkeling kansrijker en robuuster maakt voor de toekomst.
Discussie
Na de inleiding ontstond een levendige discussie. Enkele markante punten daaruit:
l Vandaag moeten niet regie, processen en dergelijke centraal staan, maar de invulling van het concept. De activiteiten moeten geordend worden rondom een centraal thema. De beleidsomgeving is er nu klaar voor; immers onlangs is het voorontwerp Bestemmingsplan Buitengebied vastgesteld.
l De moderne samenleving heeft de burger tot passieve consument gemaakt. Dat zou doorbroken moeten worden. We moeten van consument weer Burger worden. en ‘de Balans’ is daar een middel voor.
l Leren gaat steeds vaker plaatsvinden buiten het schoolgebouw. We staan voor een omslag van disciplineleren naar ontwerpend leren. Dat zou kunnen door op ‘de Balans’ mensen van het Groencollege samen te laten werken met mensen van de Roosevelt Academy. Als voorbeeld: Academia Vitae (Deventer, academiavitae.nl). De Campus zou de kern van ‘de Balans’ moeten worden, de nucleus van waaruit ze zich verder ontwikkelt. De campus staat in het teken van het verbinden, bijvoorbeeld de student (kenniszoeker) met de docent (kennisaanbieder).
l Maak een inventarisatieslag van de belangen die eenieder heeft
l Probeer in gesprek te komen met een paar Grote Denkers, zoals Paul Schnabel of de directeur van de Roosevelt academie.
l Het eigenaarschap moet helder worden.
l Zorg er nu toch eens voor dat de Balans concreet wordt!
Wanneer wordt ‘de Balans’ interessant voor u?
Na de discussie wordt in tweetallen 'gebuzd' over de vraag “wanneer wordt ‘de Balans’ interessant voor u?” en vervolgens “en maak dat dan eens praktisch”. De resultaten daarvan zijn geclusterd in een viertal inhoudelijke thema's:
l ‘de Balans’ als kunst- en cultuurcentrum (‘theater’)
l ‘de Balans’ als zorg en re-integratie (‘kankertraumacentrum’)
l ‘de Balans’ als dagattractie / slechtweervoorziening
l ‘de Balans’ als leefschool / leeromgeving
De ‘buzz-sessie’ leverde ook heel wat randvoorwaarden op, waaraan inhoud, dan wel proces van de ontwikkeling van ‘de Balans’ zou moeten voldoen:
l bijdragen aan een aantrekkelijke woonomgeving
l een Zeeuwse en/of een landelijke uitstraling hebben
l thema's, partijen, ondernemers, omgeving met elkaar verbinden
l een laboratorium kunnen zijn voor proefondervindelijk leren en ontwikkelen
l toekomstgericht zijn
l het unieke van de plek benutten en versterken
l een authentieke leeromgeving vormen
l reageren op de vraag vanuit de markt
l georiënteerd op gebruikers
l functioneren vanuit het mechanisme van co-creatie
l een entree naar Schouwen Duiveland zijn (evt. ook virtueel)
l de zelfredzaamheid van de mensen vergroten
l een verbinding hebben met de zee en het water
l zich profileren op voeding, aquacultuur, schone lucht (zie bv varens)
l Wanneer er gebouwd gaat worden, zorg er dan voor dat dat in alle opzichten duurzaam is.
Bijlage 2 bevat een overzicht van alle genoemde punten.
2. De middag: thema’s en toekomstige betrokkenheid
Het middagdeel van het programma stond in het teken van het uitwerken van de genoemde thema's, geïnspireerd door genoemde randvoorwaarden. Dit gebeurde in 5 rondes, waarin de thema’s steeds vanuit een andere invalshoek bekeken werden: waar gaat dit thema over, hoe krijg je het van de grond, hoe vind je hier markt / financiering voor?, waarom gaat het niet lukken?, welke ondersteunende factoren zijn nodig?. Zie bijlage 1.
De workshop werd afgesloten met het uitwisselen en opschrijven van de aard en intensiteit van de betrokkenheid van eenieder in de toekomst, en in welke rol dat dan zou zijn. Dit is uitgewerkt in bijlage 3. Daarin zijn ook een aantal opmerkingen voor de doorontwikkeling van ‘de Balans’ opgenomen.
|
|
|
|
|
Dagvoorzitter:
Gaston Remmers, Bureau BUITENKANS (www.bureau-buitenkans.nl
Begeleiding groepsdiscussies en verslaglegging:
Gaston Remmers, Hugo Hoofwijk (De Groene Link), Bart Pijnenburg (Mensenland), Janine Caalders (Buiten, Bureau voor Economie en Omgeving)
