Datum

Het borrelt in de land- en tuinbouwsector van de vernieuwende initiatieven. Om de vergelijking met een plant te maken. Er ligt veel nieuw zaad op de akkers en er ontstaat meer en meer kiemkracht om die zaden te laten ontspruiten. Het nieuwe zaad is bijvoorbeeld voorfinanciering en andere vormen van financiële participatie van consumenten in een bedrijf (Pergola), Adopteer een Koe, zelfoogst, georganiseerde ontmoetingen tussen boeren en consumenten, groepen consumenten die actief meedenken over de toekomst van een land- of tuinbouwbedrijf, consumenten die op zo’n bedrijf aan hun persoonlijke ontwikkeling werken, of hun kinderen de kans geven er kennis en vaardigheden op te doen. Deze kleine greep van voorbeelden hebben gemeen dat boer en consumenten met elkaar een verbinding zijn aangegaan. Veel (niet alle) van deze initiatieven vinden plaats op bedrijven die omschakelen richting biologische landbouw of al biologisch of biologisch-dynamisch zijn. In alle gevallen hebben boer of tuinder al de nodige inspanningen op ecologisch gebied geleverd en zien ze nieuwe uitdagingen op sociaal gebied. Uiteindelijk gaan deze initiatiefnemers voor ‘goud’. Dat wil zeggen ecologisch duurzaam, economisch goed renderend en gewaardeerd door de klanten, zijnde de consumenten van hun producten en diensten. Het is ons droombeeld dat de hele land- en tuinbouw in Nederland zich opwerkt richting goud. Maar wie zijn WIJ?

Wij zijn Centrum voor Landbouw en Milieu, Biologica en Stichting Milieubewustzijn, drie organisaties die duurzame land- en tuinbouw een warm hart toedragen. Wij willen gezamenlijk werk maken van de versterking en verdieping van verbindingen tussen consumenten en boer, omdat wij dat belangrijk vinden voor de toekomst van de land- en tuinbouw in Nederland. Wat er op de land- en tuinbouw afkomt vanuit Den Haag, Brussel en Genève (WTO) maakt het ons inziens ook noodzakelijk voor boeren en tuinders om een verbinding te zoeken met consumenten in eigen land. Om aan de verbinding tussen boer en consument een krachtige impuls te geven hebben we een driejarig project opgezet met de titel ‘Versterken en verdiepen van Lokale Boer Consument verbanden. (afgekort LBC verbanden). Het VSB-fonds draagt er financieel aan bij deze impuls tot stand te

Hoe ziet het project er uit?

· 20 initiatieven van boeren en consumenten drie jaar lang in staat te stellen de verbindingen die zij nastreven tot stand te brengen, te versterken en te verdiepen;

· het verhaal van deze twintig initiatieven uit te dragen in de Nederlandse samenleving zodat het een werking krijgt in het debat over verduurzaming en vernieuwing van de land- en tuinbouw in Nederland.

De initiatieven kenmerken zich door een relatief hoog ambitieniveau. Dat geldt zowel voor de ambitie op sociaal vlak (de verbinding is niet vrijblijvend) als op ecologische vlak (de initiatieven die nog niet biologisch of biologisch-dynamisch produceren willen daar wel uitkomen).

Het project wordt opgezet rondom deze initiatieven en is erop gericht de deelnemers scherp te houden op de veranderingen die ze willen realiseren en begeleiding te bieden in de wijze waarop dat wordt aangepakt. In het project leren de deelnemers vooral van elkaar, en voor zover er verder ondersteuning nodig is, wordt er maatwerk geleverd.

Het project kent drie fasen, en voorafgaande aan elke volgende fase wordt bepaald wat er precies gaat gebeuren. De eerste fase is volledig ingevuld door de drie projectpartners. De belangrijkste doelen in deze fase zijn 20 initiatiefnemers te vinden die met ons de uitdaging aandurven, een projectvoorstel voor de tweede fase te schrijven en de financiering daarvoor te completeren.

Met wie stapt u in dit avontuur?

In de eerste plaats met een groep consumenten, en verder met 19 collega initiatiefnemers en het projectteam bestaande uit Biologica, Stichting Milieubewustzijn en het Centrum voor Landbouw en Milieu. Omdat u op korte termijn vooral met het projectteam te maken zult krijgen hierbij een korte beschrijving van ons.

Biologica stimuleert actief de biologische landbouw ten behoeve van een ecologisch, economisch en sociaal duurzame voedselproductie. Innovatie, groei en kwaliteit van deze landbouwmethode en haar producten op basis van internationaal vastgelegde uitgangspunten zijn hoofddoelen, evenals het versterken van de betrokkenheid tussen boeren, tuinders en consumenten. Druk bezochte “Open Dagen bij de biologische boer”, Smaakmakend en ketenmanagement zijn een greep uit de activiteiten.

Stichting Milieubewustzijn, Centrum voor Co-creatie, staat voor harmonie in mens, werk en milieu. Zij vormt een kraamkamer en broedplek voor en door pioniers met een veelbelovend idee en willen dat concreet maken. Zo ontstond ook ‘adopteer een koe’ tijdens de MKZ-crisis, met als slogan “leef mee met de boer en adopteer een koe”. Circa 80 boeren en 2000 adoptievrienden zijn met elkaar een verbintenis aangegaan, waarbij de boeren zich hebben verbonden om in 3 jaar duurzaam (= ecologisch, economisch, sociaal) te zijn, en de adoptievrienden hun financiële steentje bijdragen.

Het Centrum voor Landbouw en Milieu zet zich in voor een duurzame en multifunctionele land- en tuinbouw. Als onafhankelijk kennisinstituut werkt het met de betrokkenen aan praktijkgerichte, innovatieve en werkzame oplossingen voor vraagstukken die zich aandienen. Het CLM is in staat geweest bruggen te bouwen tussen boeren en milieubeweging, en vindt het nu een uitdaging te werken aan bruggen tussen land- en tuinbouw en de consumenten van producten en diensten van het platteland.

Het projectteam bouwt voort op werk van het Pergola steunpunt van Stichting Strohalm. Met de start van dit project wordt het Pergola steunpunt opgeheven.

De tweede en derde fase

Elk van de 20 initiatieven zal uniek zijn, afhankelijk van wat de boer of tuinder en de consumenten willen en kunnen en de bedrijfsomstandigheden. Toch zal elk LBC verband kunnen rekenen op de volgende lusten en lasten bij deelname aan het project. De lusten en de lasten zijn geformuleerd met de gedachte dat een boer of tuinder de trekker is. We willen nadrukkelijk de mogelijkheid open houden dat de trekker of trekkers zich bevinden in de consumentengroep rond een boer of tuinder.

· Kennis en vaardigheden die nodig zijn om na 3 jaar het LBC verband te laten doorgroeien. Te denken valt aan zelf-analyse, communicatievaardigheden, instrumenten om efficiënt en effectief met de beschikbare tijd om te gaan;

· Verbetering van de bedrijfsresultaten op ecologisch, sociaal en economisch vlak in de richting van goud;

· Een netwerk van collega’s waaruit inspiratie en steun voor je eigen initiatief komt ( 3 bijeenkomsten per jaar);

· Positieve publiciteit over wat er gebeurt op het bedrijf en een mooie website;

· Adequate ondersteuning van het projectteam en andere ingehuurde experts (één-op-één begeleiding per initiatief).

· Tijd voor overleg met de projectorganisatie (per initiatief verschillend, afhankelijk van eigen ambities);

· Deelname aan 3 workshopdagen per jaar (in de periode van oktober tot maart) voor uitwisseling ervaringen met andere initiatieven;

· Gegevensverzameling om het veranderingsproces en de resultaten daarvan helder te maken;

· Tijd om het verhaal van de ontwikkeling van het LBC verband te vertellen aan de pers en groepen geïnteresseerden (een deel van dit werk wordt uitgevoerd door het projectteam).

Waar de initiatieven naar 3 jaar werken uitkomen zal grotendeels afhangen van de initiatiefnemers die in dit project stappen. En om de metafoor van een plant nog eens te gebruiken: van de kiemkracht van deze initiatieven. Het zal duidelijk zijn dat het project gediend is bij initiatieven met veel kiemkracht.

Wilt u de komende drie jaar samen werken aan het tot stand brengen van Lokale Boer Consument verbanden dan kunt U zich aanmelden door bijgaande fax te richten aan Gerwin Verschuur, CLM te Utrecht, faxnummer. 030-244 1318 ( zie bijgaand aanmeldingsformulier).

Heeft U via uw organisatie toegang tot kandidaten voor een LBC verband in Nederland, dan is het verzoek naam, adres en telefoonnummer van deze kandidaten door te geven aan Gerwin Verschuur (e-mail: gverschuur@clm.nl). U kunt uiteraard hiervoor ook de fax gebruiken.

· Eerste aanmelding per fax vóór 8 januari aanstaande. Deze aanmelding is nog vrijblijvend. U toont uw belangstelling voor deelname aan het project. We willen u vragen twee personen aan te melden een boer of tuinder en een consument die bij het initiatief nauw betrokken is.

· U ontvangt dan in de 2^e week van januari een vragenlijst die erop gericht zal zijn uw plannen duidelijker te maken. Die vragenlijst dient u vóór 24 januari retour te zenden, ter bevestiging van uw belangstelling voor deelname aan het project. Het insturen van de vragenlijst is de echte aanmelding voor deelname aan de startdag.

· Elke initiatiefnemer die de moeite neemt de vragenlijst in te vullen, ontvangt in de week voorafgaande aan de startdag het definitieve programma, routebeschrijving en het conceptprojectvoorstel.

· Op de startdag zal duidelijk worden welke initiatiefnemers er mee willen doen en hoe dit project er uit gaat zien, want dat is afhankelijk van uw eigen plannen en behoeften aan ondersteuning bij het realiseren ervan.

Contactpersoon: Gerwin Verschuur, CLM, tel. 030 – 242 7347, fax. 030 – 244 1318, mailadres: gverschuur@clm.nl

ANTWOORDFAX aan CLM 030-244 1318

Van 14.00 – 17.00 uur

Hierbij meld ik me aan als geïnteresseerde in deelname aan een driejarig project om de verbinding tussen Boer en Consumenten te versterken en te verdiepen, tezamen met 19 andere initiatiefnemers. Een project op dit onderwerp spreekt mij erg aan omdat…

Graag uw motivatie schetsen

Onze uitnodiging voor deelname aan de startdag heeft blijkbaar de juiste snaar geraakt want wij werden blij verrast door de grote belangstelling van initiatiefnemers. Op dit moment zijn er al 40 aanmeldingen en de stroom aanmeldingen is nog niet opgedroogd. Uit de begeleidende telefoontjes en motivaties voor (mogelijke) deelname aan dit project maakten wij op dat het aansluit bij ontwikkelingen die velen van jullie doormaken. Wij zijn blij met het enthousiasme dat uit de verschillende reacties spreekt om hiermee samen aan de slag te gaan.

Jullie vinden bijgevoegd een vragenlijst, een programma voor de startdag en een routebeschrijving. Maar voordat we wat van jullie vragen, wil ik namens de projectorganisatie nog graag een paar zaken verduidelijken.

· 20 initiatieven van boeren en consumenten in staat te stellen de verbindingen die zij nastreven tot stand te brengen, te versterken en te verdiepen;

· het verhaal van deze 20 initiatieven uit te dragen in de Nederlandse samenleving zodat het een werking krijgt in het debat over verduurzaming en vernieuwing van de land- en tuinbouw in Nederland.

Het project biedt eigenlijk een leergang Versterking en verdieping van Lokale Boer Consument verbanden, waarbij alle deelnemers aan de leergang (inclusief de projectorganisatie) aansluitend bij de vraagstukken van de deelnemers gezamenlijk leren. In de leergang vormt de deelnemende boer(in) of tuinder een koppel met de consumentenvertegenwoordiger. De bijgevoegde vragenlijst biedt een handvat voor bezinning op de vraagstukken waarmee jullie de gezamenlijke leergang instappen. Jullie kunnen tijdens het invullen van de vragenlijst tot de conclusie komen dat jullie niet willen meedoen aan de leergang. Prima, even goede vrienden. Zelfs tijdens de startdag kunnen jullie je nog terug trekken. Als het nodig is willen we graag samenwerking tussen vergelijkbare initiatieven stimuleren. Een initiatief kan ook uit een cluster van bedrijven bestaan. Uiteindelijk willen wij graag met 20 boeren (boerinnen) of tuinders en 20 consumentenvertegenwoordigers samenwerken.

Deelname aan het project veronderstelt bij de initiatiefnemers, zowel boer(in) of tuinder en consumentenvertegenwoordiger, goede sociale vaardigheden en deskundigheid in het organiseren van ondersteuning. Het initiatief zal, om in telers termen te blijven, voldoende ‘vitaliteit en kiemkracht’ moeten bezitten om tot ontwikkeling en bloei te kunnen komen. Als het goed is versterken de initiatieven de economische duurzaamheid van het initiatief.

Wij denken bij de één-op-één begeleiding aan een maximum van 5 dagen per initiatief gedurende de drie projectjaren. Wij verwachten dat jullie ook heel veel kunnen leren, van andere deelnemers, van jullie eigen consumentengroep en van andere netwerken.

De lessen die wij in deze leergang gezamenlijk trekken, willen we graag delen met de samenleving. We denken daarbij aan voorlichtingsacties en -materialen voor consumenten, persberichten en artikelen, een website en deelname aan debatten en lezingen. Het VSB fonds heeft financiering vooral voor dat stuk toegezegd.

Hierbij komen we op het hoofdstuk geld. De financiering van het driejarige project is nog niet volledig rond. Tot eind april kunnen we met de middelen die we hebben een goed projectvoorstel maken en financiering zoeken voor de tweede fase. We plannen een bezoek aan elk initiatief zodat het projectvoorstel goed aansluit bij wat de deelnemers samen willen. Ten aanzien van vergoedingen voor geïnvesteerde tijd, vinden wij het zuiver, om voor deelname aan gezamenlijke bijeenkomsten een vacatievergoeding te betalen aan zowel boer(in) of tuinder als consumentenvertegenwoordiger. Voor de startdag geldt deze vacatievergoeding nog niet. Alle deelnemers worden als het goed is rijker door het project, in eerste instantie door de opgedane kennis en deskundigheden maar uiteindelijk ook financieel.

Dan is nu de vraag aan jullie om de vragenlijst in te vullen. Het invullen van deze vragenlijst is bedoeld om jullie te stimuleren na te denken over wat jullie de komende drie jaren willen doen in het kader van dit project. Het zal door de projectorganisatie vertrouwelijk worden gebruikt om de startdag voor te bereiden en daarna om het projectvoorstel aan te passen aan jullie wensen. Het is daarom noodzakelijk dat jullie de vragenlijst volledig invullen. Met jullie bedoelen we door boer(in) of tuinder èn consumentenvertegenwoordiger (uiteraard indien er consumenten bij betrokken zijn). De ingevulde vragenlijst graag voor 27 januari per brief, fax of per e-mail versturen naar Gerwin Verschuur (CLM). Als jullie de moeite nemen de vragenlijst en aanmelding VOLLEDIG in te vullen zijn jullie, zowel boer(in) of tuinder èn consumentenvertegenwoordiger, van harte welkom op de startdag op zaterdag 1 februari.

Het programma voor de startdag zelf is ambitieus. We gaan elkaar leren kennen, we gaan ons bezinnen op verschillende vormen van verbinding tussen boer en consument, we gaan werken aan ons eigen voorstel en we gaan samen 20 initiatieven selecteren. Zoals gezegd bestaat in de leergang elk initiatief uit een deelnemende boer(in) of tuinder en een consumentenvertegenwoordiger. Als bij de eerste aanmelding nog geen consumentenvertegenwoordiger zich heeft opgegeven probeer dan alsnog een consument (vriend of kennis) te motiveren mee te gaan.

Hoezo Lokale Boer Consument verbanden?

Hoe ziet het project er uit?

Met wie stapt u in dit avontuur?

De tweede en derde fase

Contactpersoon: Gerwin Verschuur, CLM, tel. 030 – 242 7347, fax. 030 – 244 1318, mailadres: gverschuur@clm.nl

ANTWOORDFAX aan CLM 030-244 1318

Van 14.00 – 17.00 uur