Toneelstuk helpt boeren bij het kiezen

Agrarisch Dagblad DINSDAG 16 JULI 2002

De Zeeuw John Elenbaas is boer en acteur.Hij speelt een hoofdrol in ’De kunst van het kiezen ’,een theaterproductie over de wijze waarop twee mensen in de landbouw worstelen met het maken van keuzes in hun leven en op het bedrijf.Elenbaas staat zelf ook voor keuzes:hij heeft plannen het bedrijf te veranderen.”

Een ommezwaai.”John Elenbaas (37)uit het Zeeuwse Ellemeet wilde al in zijn tienerjaren acteur worden, doch als oudste zoon werd van hem stilzwijgend verwacht dat hij het bedrijf zou overnemen. Dat deed hij dan ook. ”Ik wist niet zeker of ik wel boer wilde worden, maar ik wilde in ieder geval mijn ouders niet teleurstellen.”

Op zijn 28e ging John alsnog een professionele acteeropleiding volgen. Dankzij het toneel is hij nu veel bewuster met de dingen bezig. ”Door het acteren kom je met je zelf in aanraking. Je gaat nadenken over je eigen positie en komt erachter dat de dingen niet zo vanzelfsprekend zijn als ze lijken. Je gaat je veel meer afvragen wat je echt wilt en welke zaken in het leven voor jou echt waarde hebben. Dat kan ertoe leiden dat je andere wegen inslaat,

maar ook dat je met bepaalde dingen gewoon doorgaat.”

Veranderingsproces

Dit veranderingsproces is niet los te zien van de ontwikkelingen die al plaatshadden en de nog komende ontwikkelingen op het bedrijf. Elenbaas heeft samen met zijn vader een gemengd bedrijf met 34 hectare biologische akkerbouw en 35.000 scharrelkippen met vrije uitloop. Er zijn vergaande plannen om het bedrijf,in combinatie met twee buurbedrijven, een totaal andere wending te geven.

Het gaat kort gezegd om het realiseren van een woon-zorgboerderij in combinatie met biologische landbouw met

daaraan gekoppeld een minitheater, het geheel in een landgoedachtige sfeer. Elenbaas ’ vader keek in eerste instantie bedenkelijk tegen alle veranderingen aan. ”Hij bekijkt het zeer kritisch. Dat dwingt mij ertoe om elke stap goed te beargumenteren en om mijn visie te bevechten. Door de jaren heen heeft hij gezien dat het mij serieus is en dat ik er voor honderd procent achter sta.”

John Elenbaas is al enige jaren met diverse instanties in overleg over realisatie van het innovatieve project.

In zijn visie vormt zijn toekomstige bedrijf een brug tussen de plattelandsondernemer en de burger. ”Het is ook en soort zelfreflectie op de huidige landbouw. ”Elenbaas heeft zijn ideeën en plannen op zijn website www.openglobe.nl gezet.

In verband met de nieuwe ontwikkelingen op zijn bedrijf kwam Elenbaas in aanraking met stichting  Buitenkans, centrum voor ondernemen op het platteland ’en initiatiefnemer tot het toneelstuk ’De kunst van het kiezen ’.Hij werd gevraagd mee te spelen in het stuk, dat handelt over de manier waarop boeren en boerinnen met veranderingen omgaan.”Gezien mijn achtergrond voel ik me bijzonder bij de problematiek betrokken.”

In het toneelstuk laten twee mensen, een boer en boerin gespeeld door Elenbaas en Sankie Koster, op indringende en herkenbare wijze zien hoe we zelf veranderingen tot stand brengen in hun situatie. Na afloop volgt in kleine groepen onder leiding van een coach een nabespreking met het publiek. De meeste bezoekers komen uit de landbouw of daaraan gerelateerde sectoren. John:”We streven naar een gemêleerd publiek,zodat het gesprek niet meteen gaat over de rijafstand van aardappelen.”

De reacties zijn in het begin altijd wat terughoudend,zegt Elenbaas. ”Men weet niet precies wat men ervan moet denken en het is natuurlijk helemaal niet makkelijk je zelf kwetsbaar op te stellen. Uitgangspunt in de nabespreking is altijd de boer en de boerin uit het toneelstuk, zodat de mensen niet meteen over hun eigen situatie hoeven beginnen. Veel bezoekers hebben zelf met veranderingen te maken, zoals een nieuwe tak op het bedrijf, een baan buitenshuis of beëindiging van het bedrijf. Kortom,ze maken een ingrijpende verandering mee.Willen ze begeleiding dan zorgt Buitenkans voor persoonlijke coaching.”

Behoefte

Volgens John Elenbaas voorziet het stuk in een behoefte.”Het lijkt zo eenvoudig:keuzes maken.Dat is het niet.De meeste mensen maken hun keuzes op de automatische piloot en zijn zich daarvan niet bewust.Toneelstuk, nabespreking en eventueel persoonlijke coaching kunnen mensen met zichzelf confronteren, zodat ze hun eigen situatie wel helder voor ogen krijgen en daar ook verandering in kunnen aanbrengen.” Hij geeft aan dat mensen het wel zelf moeten doen.”Een coach is als een muur waar een balletje tegen kaatst, maar de mensen moeten zelf dat balletje slaan.  

Uiteindelijk gaat het om het vinden van een balans tussen wat iemand echt wil en welke mogelijkheden hij of zij heeft.” .Informatie over de voorstellingen van ’De kunst van het

kiezen ’:tel.0113-247729.

’Het lijkt zo eenvoudig om keuzes te maken, maar dat is het niet ’